Ti
que fuches gaivota
antes de ser corazón.
Ti
que cantaches derrotas
cando aínda non eras canción.
Di,
¿cómo foi que estes lirios
morreron nas miñas mans?
¿cómo foi rematar en vidros
aqueles augurios de mar?
6/2/07
5/2/07
CARMIÑA
Dame noxo a vida,
vou dar ao vento o meu laio,
hei falar con corazón amargo.
Heille rogar a Deus: ¡Non me condenes!
¡Faime saber cal é a túa causa contra min!
(Xob 10,1-2)
Do not go gentle into that good night
Rage, rage against the dying of the light
(DYLAN THOMAS)
Ás veces chove coma se estivesen a aspirar a mar e botala por enriba da vila. Coma esta tarde. As mestas nubes, negras coma a feluxe, e as tépedas cortinaxes de auga que caen delas acentúan o solpor: semella noite pecha e aínda non son as sete.
Carmiña está soa no pequeno comedor de enriba, sentada ao carón da galería. Contra os cristais petan as labazadas da chuvia e bufa bravo o vento, colándose un pouco polas vellas fiestras de madeira. Por iso abánanse un chisquiño as prantas que a mamá ten, apretuxadiñas e mimadas, no espacio do comedor que queda entre os tres ventanais que forman a galería. Cando a Carmiña era máis cativa e comezaba a agatuñar, gustaba de se meter naquela pequena selva feita á súa escala. Ó papá facíalle risa vela azorarse e pelexar coma unha cadeliña naquel recuncho. Pero sempre chegaba a mamá para dar remate aos xogos, con dous berros de aqueles que deixaban á pequena Carmiña cos seus ollos grises ben abertos, coma dúas estreliñas de zinc.
Na outra beira do comedor, encaramado no alto dun chineiro de carballo de dubidosa cor entre marrón e negra, está o televisor, prendido pero cun volume moi baixo, notablemente insuficiente para facer fronte aos feros bruídos do vento e o diluvio contra os cristais. De xeito que os debuxos animados dos Picapedra corren, falan e bracean nun silencio que lles dá certos aires de bufón ridículo e ignorado.
Os pés da Carmiña colgan da silla e abalan no aire a poucos centímetros do chan, cáseque rozándoo, mentres ela tenta cortar cos seus dentes uns pelexiños de xunto das uñas, cos ollos -as estreliñas de zinc- fixos cotra un dos cristais das fiestras da galería, no que se reflexan, algo borrosos e desanxeados, os mudos pero incansables Picapedra. Unha bágoa asoma nos seus ollos e Carmiña deixa os pelexos das súas uñas e lanza coma foguetes o revés dos seus puñiños contra as humidades intolerables; e frota e refrota nas estreliñas de zinc. Logo, volta a roer nas súas uñas e fitar cara á fiestra.
Non hai nin tres horas que oíra a Xesús "O Louro" e o sarxento García contarlle á mamá que xa atoparan o corpo do papá. Foi nas rochas que quedan alá ben pasada a praia de escuras e finas areas que chaman A Muxica. Preto de alí as olas guindaran ó barco, o Bruxiña II, contra os afiados acantilados da Punta Fibela, baixo as tesas cruces de pedra que asoman na altura coma roladas de sombrías gaivotas: cruces por outros mariñeiros mortos.
A mamá chorou toda a noite. Carmiña oiuna saloucar e imbar terribles chiídos contra a amofada. Pola mañá, os seus ollos cargados de sangue e afundidos nun rostro que murchara coma se tivesen pasado cen anos por el, asustaron á Carmiña. Nunca vira así á mamá. Non lle falou e Carmiña non foi quen de preguntar polo papá, de decirlle á mamá que rezou por el, aínda que todo o mundo na vila agardáballe á mesma sorte que os outros compañeiros do barco. Eles quedaran xa nos baixos da Punta Fibela, esmagados coma os gatos que ás veces morrían na estrada nova.
Mentres lle migaba o centeo no leite para o almorzo de ela, á mamá escomenzaron a lle rodar tres bágoas. Pasouse a manga da chaqueta pola faciana cun xesto lento e trémulo, e sorbeu sonoramente polo nariz. Entón, Carmiña rompeu a chorar: primeiro cáseque en silencio, con bágoas ben menudiñas caéndolle pola cariña -desde as estreliñas de zinc-, e logo con saloucos que estouparon nun pranto inxénuo e dorido, con impos e con beizos torcidiños. Coma somentes unha meniña de sete anos pode chorar.
A mamá apertouna canda si e faloulle docemente, expricándolle que aínda non sabían se o papá morrera e que seguro que non fora tal, que tiña que rezares para que o neno Xesús o axudara a voltar sen un rabuñazo, e que non había ser nada, e que non chorara. E Carmiña enterrou a súa cabeciña contra o delantal da mamá, que aloumiñou a súa melena trigueira con mans frías que tentaba firmeza.
Pero non hai nin tres horas que chegaron Xesús o "Louro" e o sarxento García a traerlle as terribles novas á mamá. Carmiña estaba no cuarto de baño da carón da cociña. O Louro cáseque non fora quen de falar e a piques estivera, o mariñeiro máis grande e de peor xenreira da vila, de botarse a chorar diante da mamá. O sarxento tivo máis sangue frío e rematou de dar as novas onde os primeiros impos cortaran ó Xesús. E Carmiña sentiu que caía. Que caía sen se mover de onde estaba, enfronte ó espello, subida nun banqueto e co cepillo de dentes nas mans. Sentiuse soa e sentiuse fría, e quixo chorar e quixo berrar. Pero non puido: seguía a caer, cada vez máis fondo. O branco dos azulexos das paredes e do cal do teito aloumiñárona ata ós osos. Logo, o espello apagouse -ou os seus ollos pecháronse, non sabía- e non reaccionou ata que deixou de caer e deu no fondo. Entón, co cepillo dos dentes aínda na man, baixou do banqueto , sentou nel e chorou silandeiramente pestenexando entre as bágoas cos ollos ben abertos.
Tenta agora, con eses mesmos olliños cravados nas fiestras da galería, desde o fondo do pozo do que non pode, ou non sabe, ou non quere sair, de lembrar ó papá. Non é quen de facelo con claridade, agás naquelas camiñatas de domingo nas que as levaba, á Carmiña e á mamá, ata o cumio da Punta Fibela, onde merendaban e xogaban naquela vizosa pradeira que a coroaba, zurzida de toxos e silvas polas beiras.
Pode lembrar unha faciana ancha de pómulos ben marcados, uns beizos delgados e uns ollos escuros e pequenos. Pode lembrar tamén os seus cabelos castaños, algo longos e sempre despeitados, voando co vento mentres corría tras dela xogando, cun sol de verán arrincando un verde máis verde da herba e gotiñas de suor da súa pequena fronte; suor que o papá secáballe con aqueles panos tan grandes e ásperos que ulían a mar.
Pero pouco máis. En realidade, máis que imaxes, á Carmiña véñenlle á alma cheiros asociados ó papá. As sardiñas a se fritir naquelas tardes de sábado. O after-shave que el, moitas veces que paraba na casa, deixábase botar das súas manciñas tras se barbear. As flores -cáseque sempre camelias- que lle traía á mamá sempre que voltaba do mar, e que ela uliscaba subidiña a unha silla, engaiolada polo fresco arrecendo. O salitre que se podía, se non ulir, alomenos presentir por embaixo de colonias, after-shave e desodorante, atado con vencellos irrevocables ó seu propio cheiro. O augardente para ó café e as queimadas, augardente que tantas veces el estampáballe cun dedo no seu nariciño, e que ela recollía ca súa manciña, ulía e lamía curiosa. ¡Qué lonxe semellan todos aqueles cheiros, aínda que agora síntaos todos ó mesmo tempo!
Nas fiestras a chuvia semella ir diminuindo pouco a pouco, mais non así o vento, que segue a ruxir e bruar coma un animal doente. Carmiña baixa dun pequeno brinco da silla e, salvando as prantas da mamá, achégase ata os cristais da e pousa neles as súas manciñas. Frío: semellan poder cortarlle a pel e facerlle sangue. Do outro lado, milleiros de pingas de tódolos tamaños tremen e escorregan coma pequenos bichiños a xogaren coas luces que encomezan a se prender na vila. Carmiña pega a súa cariña ós cristais: primeiro unha meixela e logo, rodando polo nariciño e os beizos, a outra. ¡Qué fríos están! Aínda máis co pozo no que ela segue a se sentir prisioneira. Todo é frío. E silencio: silencio devorado por un vento que abanea antenas nos tellados e fai tremer un pouco os fríos cristais contra a súa cariña e mans.
De súpeto, como se un lóstrego intuitivo cruzara de beira a beira a súa alma, Carmiña sepárase dos cristais, recúa uns pasos e, tras uns segundos de certa indecisión, bota a correr cara á porta e, desde ela, corredor arriba ata a súa habitación. A toda presa, abre a porta do armario e agatuña como pode ata coller o seu chubasqueiro. Tira de el e pono.
Xa está na rúa. Baixou coma unha centella as escaleiras e cruzou toda a parte de embaixo da casa sen atopar a ninguén. Estaban todos na cociña, ca mamá, e ó cruzares diante da porta puido sentir nun intre fugacísimo conversacións en voz baixa, saloucos de mulleres e un forte cheiro a café.
Na rúa, o vento peta forte contra ela facéndolle voar os faldóns do chubasqueiro e turrando da capucha, que a duras penas Carmiña pode suxeitar enriba da súa cabeciña, mentres corre e corre. Por rúas silandeiras e mal alumeadas, cunha chuvia que volta a aumentar facendo perigosamente esvarantes os lastros do chan, Carmiña, beizos apretados e ollos coma lostregantes estrelas de zinc, corre con toda a presa da que son quen as súas perniñas.
Non tropeza con ninguén tampouco nas rúas ou, alomenos, ela non ven a ninguén; e ninguén a ve a ela, tan pequechiña e veloz. Non tarda demasiado en deixares atrás a pequena vila e colle polo camiño vello dos bidueiros, que arrinca desde a estrada, xunto da casa dos Pereira. Os zapatiños estánselles a mollar e ensuciar de lama. Apenas queda un fío de luz nun ceo negro e terrible, desde o que segue a caer a mesta e incansable chuvia.
As altas e afiadas árbores danzan e asubían ameazantes pero Carmiña tampouco as ve, mentres segue correndo e correndo, mancándose cos toxos, tropezando nos fentos e toupeiras e esganifando as beiras do chubasqueiro contra as afiadas silveiras; escadando con pasiños de formiga intrépida os derradeiros metros que lle restan de camiño de bosque antes de sair á pradeira que coroa a Punta Fibela.
E cando sae a ela a escuridade é cáseque total e a herba semella vestida de loito. Carmiña sinte os seus pés empaparense entre esta herba -alta, húmida e fría- que baila tola o son do aturuxante vento, coma unha sorte de estixia lagoa vexetal.
A capucha do chubasqueiro sáelle da súa cabeciña e os seus loiriños cabelos voan como se tamén quixesen saírselle e marcharen a bailar coa herba, coas árbores e coa noite. Carmiña, loitando co vento e coa abafante chuvia, que lle fai dano na cariña -onde todo é brancura fría, meixelas de caravel e estreliñas de zinc-, achégase paseniño ata o mesmo borde da Punta Fibela.
E alí fica, ignorando ós cardos e toxos que se lle cravan nas perniñas; coma un estadullo pequerrecho, agarrados os seus peiños non sé sabe a qué, desafiando o bestial vento e a inhumana chuvia, e fitando cara a cara ó mar alá embaixo. Ó mar, que lle berra en espumas e lle cuspe en cordilleiras de olas descomunais. Ó mar, que semella meirande que nunca, quizais porque confúndese coa costa, co ceo e co universo enteiro, nesta reveladora e escura noite. Carmiña xa non frea as bágoas: corren ceibes ó chou polas súas meixelas barridas polo vento e a chuvia. Nos seus beizos torcidos tatexa en impos un salouco definitivo.
E, ó fin, Carmiña abre a súa boquiña e berra como pode, con tódalas súas forzas, tentando facerse escoitar por enriba do vento, contra ese mar descoñecido, ameazante e algo bufón.
-¡¡MATACHES AO MEU PAPÁ... FILLO DE PUTA... ÓDIOTE!!
vou dar ao vento o meu laio,
hei falar con corazón amargo.
Heille rogar a Deus: ¡Non me condenes!
¡Faime saber cal é a túa causa contra min!
(Xob 10,1-2)
Do not go gentle into that good night
Rage, rage against the dying of the light
(DYLAN THOMAS)
Ás veces chove coma se estivesen a aspirar a mar e botala por enriba da vila. Coma esta tarde. As mestas nubes, negras coma a feluxe, e as tépedas cortinaxes de auga que caen delas acentúan o solpor: semella noite pecha e aínda non son as sete.
Carmiña está soa no pequeno comedor de enriba, sentada ao carón da galería. Contra os cristais petan as labazadas da chuvia e bufa bravo o vento, colándose un pouco polas vellas fiestras de madeira. Por iso abánanse un chisquiño as prantas que a mamá ten, apretuxadiñas e mimadas, no espacio do comedor que queda entre os tres ventanais que forman a galería. Cando a Carmiña era máis cativa e comezaba a agatuñar, gustaba de se meter naquela pequena selva feita á súa escala. Ó papá facíalle risa vela azorarse e pelexar coma unha cadeliña naquel recuncho. Pero sempre chegaba a mamá para dar remate aos xogos, con dous berros de aqueles que deixaban á pequena Carmiña cos seus ollos grises ben abertos, coma dúas estreliñas de zinc.
Na outra beira do comedor, encaramado no alto dun chineiro de carballo de dubidosa cor entre marrón e negra, está o televisor, prendido pero cun volume moi baixo, notablemente insuficiente para facer fronte aos feros bruídos do vento e o diluvio contra os cristais. De xeito que os debuxos animados dos Picapedra corren, falan e bracean nun silencio que lles dá certos aires de bufón ridículo e ignorado.
Os pés da Carmiña colgan da silla e abalan no aire a poucos centímetros do chan, cáseque rozándoo, mentres ela tenta cortar cos seus dentes uns pelexiños de xunto das uñas, cos ollos -as estreliñas de zinc- fixos cotra un dos cristais das fiestras da galería, no que se reflexan, algo borrosos e desanxeados, os mudos pero incansables Picapedra. Unha bágoa asoma nos seus ollos e Carmiña deixa os pelexos das súas uñas e lanza coma foguetes o revés dos seus puñiños contra as humidades intolerables; e frota e refrota nas estreliñas de zinc. Logo, volta a roer nas súas uñas e fitar cara á fiestra.
Non hai nin tres horas que oíra a Xesús "O Louro" e o sarxento García contarlle á mamá que xa atoparan o corpo do papá. Foi nas rochas que quedan alá ben pasada a praia de escuras e finas areas que chaman A Muxica. Preto de alí as olas guindaran ó barco, o Bruxiña II, contra os afiados acantilados da Punta Fibela, baixo as tesas cruces de pedra que asoman na altura coma roladas de sombrías gaivotas: cruces por outros mariñeiros mortos.
A mamá chorou toda a noite. Carmiña oiuna saloucar e imbar terribles chiídos contra a amofada. Pola mañá, os seus ollos cargados de sangue e afundidos nun rostro que murchara coma se tivesen pasado cen anos por el, asustaron á Carmiña. Nunca vira así á mamá. Non lle falou e Carmiña non foi quen de preguntar polo papá, de decirlle á mamá que rezou por el, aínda que todo o mundo na vila agardáballe á mesma sorte que os outros compañeiros do barco. Eles quedaran xa nos baixos da Punta Fibela, esmagados coma os gatos que ás veces morrían na estrada nova.
Mentres lle migaba o centeo no leite para o almorzo de ela, á mamá escomenzaron a lle rodar tres bágoas. Pasouse a manga da chaqueta pola faciana cun xesto lento e trémulo, e sorbeu sonoramente polo nariz. Entón, Carmiña rompeu a chorar: primeiro cáseque en silencio, con bágoas ben menudiñas caéndolle pola cariña -desde as estreliñas de zinc-, e logo con saloucos que estouparon nun pranto inxénuo e dorido, con impos e con beizos torcidiños. Coma somentes unha meniña de sete anos pode chorar.
A mamá apertouna canda si e faloulle docemente, expricándolle que aínda non sabían se o papá morrera e que seguro que non fora tal, que tiña que rezares para que o neno Xesús o axudara a voltar sen un rabuñazo, e que non había ser nada, e que non chorara. E Carmiña enterrou a súa cabeciña contra o delantal da mamá, que aloumiñou a súa melena trigueira con mans frías que tentaba firmeza.
Pero non hai nin tres horas que chegaron Xesús o "Louro" e o sarxento García a traerlle as terribles novas á mamá. Carmiña estaba no cuarto de baño da carón da cociña. O Louro cáseque non fora quen de falar e a piques estivera, o mariñeiro máis grande e de peor xenreira da vila, de botarse a chorar diante da mamá. O sarxento tivo máis sangue frío e rematou de dar as novas onde os primeiros impos cortaran ó Xesús. E Carmiña sentiu que caía. Que caía sen se mover de onde estaba, enfronte ó espello, subida nun banqueto e co cepillo de dentes nas mans. Sentiuse soa e sentiuse fría, e quixo chorar e quixo berrar. Pero non puido: seguía a caer, cada vez máis fondo. O branco dos azulexos das paredes e do cal do teito aloumiñárona ata ós osos. Logo, o espello apagouse -ou os seus ollos pecháronse, non sabía- e non reaccionou ata que deixou de caer e deu no fondo. Entón, co cepillo dos dentes aínda na man, baixou do banqueto , sentou nel e chorou silandeiramente pestenexando entre as bágoas cos ollos ben abertos.
Tenta agora, con eses mesmos olliños cravados nas fiestras da galería, desde o fondo do pozo do que non pode, ou non sabe, ou non quere sair, de lembrar ó papá. Non é quen de facelo con claridade, agás naquelas camiñatas de domingo nas que as levaba, á Carmiña e á mamá, ata o cumio da Punta Fibela, onde merendaban e xogaban naquela vizosa pradeira que a coroaba, zurzida de toxos e silvas polas beiras.
Pode lembrar unha faciana ancha de pómulos ben marcados, uns beizos delgados e uns ollos escuros e pequenos. Pode lembrar tamén os seus cabelos castaños, algo longos e sempre despeitados, voando co vento mentres corría tras dela xogando, cun sol de verán arrincando un verde máis verde da herba e gotiñas de suor da súa pequena fronte; suor que o papá secáballe con aqueles panos tan grandes e ásperos que ulían a mar.
Pero pouco máis. En realidade, máis que imaxes, á Carmiña véñenlle á alma cheiros asociados ó papá. As sardiñas a se fritir naquelas tardes de sábado. O after-shave que el, moitas veces que paraba na casa, deixábase botar das súas manciñas tras se barbear. As flores -cáseque sempre camelias- que lle traía á mamá sempre que voltaba do mar, e que ela uliscaba subidiña a unha silla, engaiolada polo fresco arrecendo. O salitre que se podía, se non ulir, alomenos presentir por embaixo de colonias, after-shave e desodorante, atado con vencellos irrevocables ó seu propio cheiro. O augardente para ó café e as queimadas, augardente que tantas veces el estampáballe cun dedo no seu nariciño, e que ela recollía ca súa manciña, ulía e lamía curiosa. ¡Qué lonxe semellan todos aqueles cheiros, aínda que agora síntaos todos ó mesmo tempo!
Nas fiestras a chuvia semella ir diminuindo pouco a pouco, mais non así o vento, que segue a ruxir e bruar coma un animal doente. Carmiña baixa dun pequeno brinco da silla e, salvando as prantas da mamá, achégase ata os cristais da e pousa neles as súas manciñas. Frío: semellan poder cortarlle a pel e facerlle sangue. Do outro lado, milleiros de pingas de tódolos tamaños tremen e escorregan coma pequenos bichiños a xogaren coas luces que encomezan a se prender na vila. Carmiña pega a súa cariña ós cristais: primeiro unha meixela e logo, rodando polo nariciño e os beizos, a outra. ¡Qué fríos están! Aínda máis co pozo no que ela segue a se sentir prisioneira. Todo é frío. E silencio: silencio devorado por un vento que abanea antenas nos tellados e fai tremer un pouco os fríos cristais contra a súa cariña e mans.
De súpeto, como se un lóstrego intuitivo cruzara de beira a beira a súa alma, Carmiña sepárase dos cristais, recúa uns pasos e, tras uns segundos de certa indecisión, bota a correr cara á porta e, desde ela, corredor arriba ata a súa habitación. A toda presa, abre a porta do armario e agatuña como pode ata coller o seu chubasqueiro. Tira de el e pono.
Xa está na rúa. Baixou coma unha centella as escaleiras e cruzou toda a parte de embaixo da casa sen atopar a ninguén. Estaban todos na cociña, ca mamá, e ó cruzares diante da porta puido sentir nun intre fugacísimo conversacións en voz baixa, saloucos de mulleres e un forte cheiro a café.
Na rúa, o vento peta forte contra ela facéndolle voar os faldóns do chubasqueiro e turrando da capucha, que a duras penas Carmiña pode suxeitar enriba da súa cabeciña, mentres corre e corre. Por rúas silandeiras e mal alumeadas, cunha chuvia que volta a aumentar facendo perigosamente esvarantes os lastros do chan, Carmiña, beizos apretados e ollos coma lostregantes estrelas de zinc, corre con toda a presa da que son quen as súas perniñas.
Non tropeza con ninguén tampouco nas rúas ou, alomenos, ela non ven a ninguén; e ninguén a ve a ela, tan pequechiña e veloz. Non tarda demasiado en deixares atrás a pequena vila e colle polo camiño vello dos bidueiros, que arrinca desde a estrada, xunto da casa dos Pereira. Os zapatiños estánselles a mollar e ensuciar de lama. Apenas queda un fío de luz nun ceo negro e terrible, desde o que segue a caer a mesta e incansable chuvia.
As altas e afiadas árbores danzan e asubían ameazantes pero Carmiña tampouco as ve, mentres segue correndo e correndo, mancándose cos toxos, tropezando nos fentos e toupeiras e esganifando as beiras do chubasqueiro contra as afiadas silveiras; escadando con pasiños de formiga intrépida os derradeiros metros que lle restan de camiño de bosque antes de sair á pradeira que coroa a Punta Fibela.
E cando sae a ela a escuridade é cáseque total e a herba semella vestida de loito. Carmiña sinte os seus pés empaparense entre esta herba -alta, húmida e fría- que baila tola o son do aturuxante vento, coma unha sorte de estixia lagoa vexetal.
A capucha do chubasqueiro sáelle da súa cabeciña e os seus loiriños cabelos voan como se tamén quixesen saírselle e marcharen a bailar coa herba, coas árbores e coa noite. Carmiña, loitando co vento e coa abafante chuvia, que lle fai dano na cariña -onde todo é brancura fría, meixelas de caravel e estreliñas de zinc-, achégase paseniño ata o mesmo borde da Punta Fibela.
E alí fica, ignorando ós cardos e toxos que se lle cravan nas perniñas; coma un estadullo pequerrecho, agarrados os seus peiños non sé sabe a qué, desafiando o bestial vento e a inhumana chuvia, e fitando cara a cara ó mar alá embaixo. Ó mar, que lle berra en espumas e lle cuspe en cordilleiras de olas descomunais. Ó mar, que semella meirande que nunca, quizais porque confúndese coa costa, co ceo e co universo enteiro, nesta reveladora e escura noite. Carmiña xa non frea as bágoas: corren ceibes ó chou polas súas meixelas barridas polo vento e a chuvia. Nos seus beizos torcidos tatexa en impos un salouco definitivo.
E, ó fin, Carmiña abre a súa boquiña e berra como pode, con tódalas súas forzas, tentando facerse escoitar por enriba do vento, contra ese mar descoñecido, ameazante e algo bufón.
-¡¡MATACHES AO MEU PAPÁ... FILLO DE PUTA... ÓDIOTE!!
Suscribirse a:
Entradas (Atom)
